بررسی کوتاه روستای پاژ

نظامی عروضی سمرقندی تاریخ نگار:«ابوالقاسم فردوسی از دهقانان توس بود و از دیهی (دهی) که آن دیه (روستا) را پاژ خوانند و از ناحیت (ناحیه) تابران (توس) است؛ آن ده، بزرگ است و از وی هزار مرد بیرون آید. فردوسی در آن دیه (روستا)، شوکتی تمام داشت»

روستای پاژ(به معنی هدیه از فردی که دارای رتبه و مقام است به فردی هم تراز او) با 15کیلومتر فاصله از شمال شهر مشهد و با مساحتی در حدود 800 هکتار زادگاه فردوسی حکیم می باشد. قدمت این روستای تاریخی به قرن۴ هجری نسبت داده می شود. این روستا سال ۳۲۹ هجری شمسی مصادف با  ۴۱۶ هجری قمری زادگاه فردوسی شده است.هم اکنون نیز این روستا یک خیابان اصلی با نام «فردوسی» دارد و خیابان های فرعی که بر اساس همین خیابان اصلی شماره‌گذاری می شوند. درفاصله 700 متری شمال غرب،دوتپه باستانی که به آن قلعه بلند نیز می گویند، با قدمت نامشخص وجود دارد که بقایای پاژ قدیم در آن یافت شده است.باستان شناسی ها نشان می دهد در گذشته این قلعه هسته مرکزی روستا بوده ودر آن ایام دور تا دور این قلعه خندقی  حفر شده است و در زمان جنگ با پر کردن آب در خندق از ورود دشمنان جلو گیری میکردند.

جدا از این قلعه در فاصل 500 متری قلعه پاژ(طبق گفته اهالی) وجود دارد که پیدا شدن سفال های رنگی و لعابی این مکان که تاریخ آن نمایانگر سدهای اولیه بعد از اسلام تا قرن نهم و دهم هجری می باشد،نشان دهنده قدمت زیاد این روستا می باشد.

برای اولین بار در سال  1389 به منظور بازشناسی علمی روستا، از طرف دفتر حفظ و احیای محوطه‌های تاریخی معاونت میراث فرهنگی استان خراسان رضوی گروهی باستان شناس به پاژ اعزام می شوند.که موفق به شناسایی قلعه‌ای بزرگ به اندازه تقریبی ۴۵ در ۶۵ متر و ارتفاع ۱۲ متر در میانه روستای کنونی پاژ می گردند.قدمت قلعه به سده های نخستین دوره اسلامی می رسد و در حکومت قاجار بر روی بقایای تاریخی قلعه چندین خانه ساخته می شود.در همان زمان در شرق قلعه منزلی با یک اتاق سه در به اندازه حدود ۳ در ۵ متر و دیوارهای خشتی و گلی و گچ‌اندود، بلند تر از سایر ساختمان ها به دستور کدخدای روستای پاژ به نام کریم‌اله اسدی ساخته شده است.از این خانه که هم اکنون با نام خانه فردوسی گردشگران زیادی را به خود جذب میکند خرابه ای باقی نمانده . فردوسی نگارش شاهنامه را در همین روستا آغاز و بعد از 35 سال در همین منزل به اتمام رسیده است.

هر ساله در اردیبشهت ماه در روز بزرگداشت فردوسی ،بنیاد فردوسی کنگره جهانی پاد را به منظور آگاهی مردم، پژوهشگران و مدیران فرهنگی از وضعیت نامناسب روستا و خانه فردوسی برگزار میکند.تا این لحظه این کنگره در دانشگاه فردوسی، دانشگاه خواجه نصیرالدین توسی،مجتمع آموزش عالی دکتر شریعتی، مجموعه‌های فرهنگی تاریخی نیاوران و سعدآباد، موزه رضا عباسی و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در شهرهای مشهد و تهران و در مرکز کنسرت هاوس شهر برلین آلمان اجزا شده است.ولی با تمام پیگیری های بنیاد فردوسی و همیاری های سازمان های مردم نهاد، هنوز هیچ نهاد دولتی اجازه فعالیت به بنیاد را صادر نکرده است. و حتی این روستای تاریخی و با ارزش هنوز ثبت آثار ملی نگردیده است.

بعضی از اطلاعات مهم درباره روستای پاژ

اشتراک گذاری در شبگه های اجتماعی

تور های مشهد


هتل های نزدیک